ლარი უფსკრულში გადაიჩეხა – ეროვნული ბანკმა და მთავრობამ კაპიტულაცია გამოაცხადეს!

1 დღეში 7 თეთრით გაუფასურებული ვალუტა, არანაირ მცურავი კურსის რეჟიმში არ ჯდება

მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა ლარი შეიწირეს. კურსს უკვე გაუფასურებაც აღარ ეთქმის, მდგომარეობა იმდენად კატასტროფულია, რომ სიტუაციიის კონტროლი ფაქტობრივად შეუძლებელია. იმიც ნაცვლად, რომ ლარს ოდნავ მაინც უშველონ, მთავრობაც და ეროვნული ბანკიც უმოქმედოა. ფაქტია, რომ ყველაზე კრიტიკულ მომენტში არანაირი ქმედითი ნაბიჯი არ იდგმევა. 

ყველაზე დიდი უბედურება ისაა, რომ განმარტების გაკეთებას ყველა პასუხისმგებელი სტრუქტურა გაურბის, არც სებ-ში, არც ეკონომიკისა და ფინანსთა სამინისტროებში კურსთან დაკავშირებით შეფასება არ კეთდება. შესაბამისად, უცნობია, რა ხდება რეალურად და სანამდე მიჰყავთ ქვეყანა ლარის უკიდეგანო გაუფასურებით. 

სამწუხაროდ, უკვე მერამდენე შემთხვევაა, როცა “რეზონანსის” კითხვებს ეროვნულ ბანკში არ პასუხობენ. გარდა იმისა, რომ სებ-ში ოფიციალური განცხადება არ კეთდება, პრესასთან კომუნიკაციის შესაძლებლობასაც ზღუდავენ და ზვარგადასული უპასუხისმგებლობის გზას ადგანან, რაც ბოლო დროს უკვე სისტემატურად ხდება. 

ლარის კურსი 3,0-იან ნიშნულს უახლოვდება და თითსაც არავინ ანძრევს, რომ გაუფასურების პროცესი შეაჩერონ. ეკონომისტი აკაკი ცომაია ვარაუდობს, რომ ეროვნული ბანკი ინტერვენციას მოახდენს, თუმცა,  საბოლოოდ, როგორც ეკონომისტი ამბობს, რუსეთის დუმის გადაწყვეტილების ძალაში შესვლა ლარის გაუფასურების პროცესს ვერაფრით შეაჩერებს და ქვეყანა ამით უმძიმეს შედეგს მიიღებს.

“დუმის გადაწყვეტილება, ბუნებრივია, გავლენას ახდენს ყველა ფაქტორზე და იქიდან გამომდინარე, რომ ბევრი ადამიანი ელოდება ლარის გაუფასურებას, ალბათ, სებ-ი შეეცდება მოემზადოს ინტერვენციისთვის. ამ მომენტში კურსი დევალვაციას რუსეთის ფაქტორის გავლენით განიცდის. რეზერვებს თუ დახარჯავს ეროვნული ბანკი, ლარს გაამყარებენ, მაგრამ რუსეთის დუმის გადაწყვეტილება ძალაში შევა თუ არა, ლარს უკვე ვერაფერი უშველის. 

როგორც კი პუტინი დუმის გადაწყვეტილებას ხელს მოაწერს და სანქციები ამოქმედდება, ამის შედეგად დაიწყება პროცესი, რომლის მიხედვითაც უცხოური ვალუტის შემოდინება შეწყდება. ბუნებრივია, შემოსავლები ქვეყანაში კლებას დაიწყებს. 

სხვა შემთხვევაში, სანქციები თუ არ ამოქმედდა, ლარი არ უნდა გაუფასურდეს. ახლა მაინც აჟიოტაჟის ფაქტორია და ლარი რაღაც დროის მერე ისევ გამყარების გზას უნდა დაადგეს. სხვანაირად ეს პროცესი ვერ აიხსნება. ვფიქრობ, სანქციების ამოქმედების შემთხვევაში, რეზერვების ხარჯვას აზრი არ ექნება, რადგან კურსი თანდათანობით გააგრძელებს გაუფასურებას და ახალი წონასწორობის ნიშნულს დაიჭერს”, – ამბობს “რეზონანსთან” ცომაია. 

ცხადია, რომ დღეს ყველაზე მწვავე კრიტიკას ეროვნული ბანკი იმსახურებს როგორც რიგითი მოქალაქეების, ასევე სპეციალისტების მხრიდან, რომელთათვსიაც გაუგებარია, რატომ არ ხდება სავალუტო რეზერვების გამოყენება და რატომ დუმს ქვეყნის მთავარი ბანკი ყველაზე მძიმე სიტუაციაში. ფინანსისტი პაატა ბაირახტარი საუბრობს სხვადასხვა მიზეზზე, რამაც მისი თქმით, ლარის სტაბილურობა შეიწირა.

“ბოლო 2 თვეა, ეროვნული ვალუტა მნიშვნელოვან რყევებს განიცდის, ამ პროცესების ფონზე სრულიად ლეგიტიმურად ისმის კითხვა, უნდა ჩარეულიყო თუ არა სებ-ი პროცესებში და ზოგადად შეიძლებოდა თუ არა ამ პროცესების თავიდან აცილება. ცენტრალურ ბანკს აქვს თავისი სავალუტო რეზერვები, დიახ სწორედ ის სავალუტო რეზერვები, რომლის შევსებასაც, მნიშვნელოვან წილად ჩვენი ვალუტის სტაბილურობა ეწირება. მაგალითად, თუ 2018 წლის იანვარში რეზერვები 3 მლრდ მცირედით აღემატებოდა 2019 წლის იმავე პერიოდში, მათი მოცულობა 3.7 მლრ-მდე გაიზარდა, ეს ცხადია ცუდი არ არის, მაგრამ მთავარია როგორ ხდება რეზერვების შევსება, რათა ამ პროცესით წნეხი არ გავზარდოთ ვალუტაზე. ჩვენთან, პირიქით მოხდა, ანუ სავალუტო რეზერვებმა კი არ დაიცვა ლარი, არამედ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მის გაუფასურებაში. 

ამ დროს ცენტრალური ბანკები თავიანთ სავალუტო რეზერვებს, როგორც წესი იმ მოკლევადიანი, საშინაო ან ფსიქოლოგიური ფაქტორების გასანეიტრალებლად იყენებენ, რამაც შესაძლებელია გამოიწვიოს ვალუტის სწრაფი დევალვაცია ან ფასების სტაბილურობას შეუქმნას საფრთხე. მეტიც რიგი ცენტრალური ბანკები, რეზერვებს იყენებენ იმ საგარეო ეგზოგენური ფაქტორების წინააღმდეგაც, რომელსაც წინასწარ იციან, რომ ინტერვენციით ვერ გაანეიტრალებენ, თუმცაღა ინტერვენციის გზით ცდილობენ ეკონომიკასა და ბიზნესს თავიდან ააცილონ ვალუტის, ნახტომისებური გაუფასურება და ეს რყევები უფრო ხავერდოვანი გახადონ”, – ამბობს ბაირახტარი და დასძენს, რომ დღეში 7 თეთრით გაუფასურებული ვალუტა, არანაირ მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმში არ ჯდება.

“ბოლო ორი წელია, სებ-ს არცერთი ინტერვენცია არ განუხორციელებია ბაზარზე ლარის დასაცავად, დღეს არსებული მდგომარეობა სწორედ  ნეგატიურ მოლოდინს და მათი როგორც მინიმუმ შერბილება შესაძლებელია. რაც შეეხება მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმს და მისი შოკების შთანთქმის ეფექტს, დღეში 7 თეთრით გაუფასურებული ვალუტა, არანაირ მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმში არ ჯდება, ხოლო რაც შეეხება შოკების შთანთქმას, სანამ ბაზარზე შოკური ეფექტი არ მოხდება, კურსი არაფერს შთანთქავს და ის უბრალოდ, აჟიოტაჟურად უფასურდება”, – აცხადებს “რეზონანს” პაატა ბაირახტარი.

“საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველოს” ანალიტიკოსი ბესო ნამჩავაძის აზრით, ლარის გაუფასურების მიზეზი რუსეთისგან მოსალოდნელი სანქციებით გამოწვეული პანიკაა. ამ მოცემულობაში აუცილებელია მთავრობამ სამოქმედო გეგმა წარმოადგინოს. 

,,ლარის კურსი გარბის მხოლოდ ერთი მიზეზით: რუსეთისგან მოსალოდნელმა სანქციებმა გამოიწვია პანიკა. თუმცა, ვინც ახლა 2.95-ად ყიდულობს, ნუ იქნება დარწმუნებული, რომ ახლო მომავალში უფრო იაფად ვერ იყიდდა. 

ლარის კურსი არ არის დამოკიდებული მხოლოდ რუსეთიდან შემოსულ დოლარზე. შესაბამისად, რუსეთიდან მოსალოდნელ დანაკლისს თუ გადაფარავს სხვა ქვეყნიდან დოლარის შემოსვლის ზრდა (თუნდაც სესხების), ეს დანაკლისი დაბალანსდება. ამასთან, ლარის კურსის დაცემა შეამცირებს იმპორტს, ანუ ქვეყნიდან დოლარის გასვლას. ამიტომ, ახლა მთავრობის დუმილი კი არა, საჭიროა აქტიური ქმედება და საუბარიც, რას აპირებენ”, – აცხადებს ბესო ნამჩავაძე.

მარი ჩიტაია

resonancedaily.com

კომენტარები

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.