საპნის ბუშტივით გამქრალი კომპანიები და ბიუჯეტიდან გაფლანგული მოლიონები – როგორ მუშაობს დღგ-ს გადასახადების დაფარვის სქემა

ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურმა გამოავლინა დანაშაული, რომლის მიხედვით შექმნილმა ფიქტიური აქტივების ოდენობამ 30 მილიონი ლარი შეადგინა. თუმცა დეტალებზე მთავრობა არ საუბრობს. მიუხედავად ამისა, რომ „კომერსანტმა“ ფინანსთა სამინისტროსაც მიმართა, უწყებაში გამოძიების ინტერესებიდან გამომდინარე, ბოლო დროის ერთ-ერთ მასშტაბურ დანაშაულზე დამატებითი განმარტება არ კეთდება. სამაგიეროდ, თაღლითური სქემის შინაარსზე,  კორუფციულ გარიგებაზე და ამ ყველაფერში ხელისუფლებასთან დაახლოებულ გავლენიან პირებზე, ღიად და პირდაპირ საუბრობს hub Georgia-ს დამფუძნებელი ვასო ურუშაძე.

მისი მტკიცებით, ამ საქმით საგამოძიებო სამსახური სწორედ hub Georgia-ს მიერ ჩატარებული ჟურნალისტური გამოძიების შემდეგ დაინტერესდა და სამი პირის წინააღმდეგ სამართლებრივი დევნაც დაიწყო.

რაც შეეხება თაღლითურ სქემას, რომლის მთავარი გმირიც ურუშაძის განმარტებით, ყოფილი მთავარი პროკურორი ოთარ ფარცხალაძე  და ბიძინა ივანიშვილის დეიდაშვილი უჩა მამაცაშვილია, შემდეგნაირად მოქმედებს:

კონკრეტული დანიშნულებისთვის, იქმნება ახალი კომპანიები, რომლის სახელზეც მზადდება ყალბი საგადასახადო დოკუმენტები, მოგვიანებით ამ კომპანიებზე დღგ-ს გადასახადის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მილიონობით თანხა ირიცხება, საქმის დასრულების შემდეგ ეს კომპანიები ქრება, ფული კი კონკრეტულ პირებზე ნაწილდება – ამ შემთხვევაში საუბარია  აზერბაიჯანიდან შემოტანილი საწვავის განბაჟებაზე და დღგ-ს გადასახადზე, საიდანაც ბიუჯეტში უნდა შესულიყო მილიონობით ლარი.

ვასო ურუშაძის თქმით, აზერბაიჯანიდან საწვავის იმპორტი შესაძლებელია მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ბაქოელ ბიზნესმენებს ყოფილი მთავარი პროკურორის ვინაობას დაუსახელებ. გავლენიანი ლობისტების დახმარებით კი ფიქტიურად შექმნილი კომპანიები 18 %-იანი დამატებითი ღირებულების გადასახადს (დღგ) ბიუჯეტს უმალავენ.

უფრო ზუსტად:             

გამიზნულად შექმნილი შპს იბარებს მაგალითისთის 100 ტ. ჯართს, რომლის ექსპორტზე გატანის შემთხვევაში ამ კომპანიას ბიუჯეტმა უკან უნდა დაუბრუნოს გადახდილი დღგ. ამ შემთხვევაში 7 200 ლარი. სქემის ავტორები აყალბებენ დოკუმენტებს და დეკლარაციაში წერენ ასჯერ უფრო მაღალ ციფრს (10 000 ტონა). ასეთ შემთხვევაში კი ჯართის ექსპორტზე გამტან კომპანიას ბიუჯეტიდან უკვე 100-ჯერ მეტი თანხა ეკუთვნის  – 720 000 ლარი. რაიმე გაუთვალისწინებელი ვითარების თავიდან არიდების მიზნით, მაქინატორებს თანხა ბიუჯეტიდან  ნაღდი სახით არ გააქვთ, არამედ შემოაქვთ საწვავი და მაქინაციური სქემით დაგროვებული დღგ-ს ზედმეტობით უკვე ამ  საწვავს ანბაჟებენ.

ვასო ურუშაძის თქმით,  ასე ხდება სახელმწიფო ბიუჯეტში შესატანი 18 %-ის გადანაწილება  დაინტერესბეულ პირებს შორის. ძალიან ბევრი კეთილსინდისიერი მოთამაშე კი იძულებული ხდება ამ თაღლითურ სქემაში გადავიდეს, რათა კონკურენციაში შევიდეს და ბაზრიდან გამოსვლა არ მოუწიოს.

ქვეყანაში, სადაცნავთობპროდუქტებისიმპორტიდღგგვერდითავლით,თაღლითური გზითა და ხელისუფლებასთან დაახლოებული პირების მეშვეობის ხორციელდება, მსგავსი პრობლემის წინაშე სხვა მიმართულებითაც დგას. უფრო ზუსტად ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პროდუქტი ხორბალი რუსეთიდან ანალოგიური ირიბი გზებით შემოდის. ბიუჯეტიდან ამ შემთხვევაშიც  მილიონობით თანხა იფლანგება. სარგებელს ქვეყნის მოსახლეობა ვერა, მაგრამ კონკრეტული პირები ამ შემთხვევაშიც იღებენ.

ხორბლის ექსპორტის კუთხითაც ხდებასაბუთებისგაყალბება. ზუსტად იგივე სქემაა, რაც ნავთობისშემთხვევაშიპარალელურადბაზარზეარაკონკურენტულიგარემოყალიბდებარადგანრეალურიკომპანიებიიხდიანგადასახადებს,თაღლითებიკიარაახლაკონკრეტულადამახალსქემასვიკვლევთდაძალიანმალეგავაჟღერებთიმპირთავინაობასვინდგასამსქემებისუკანდავისიდირიჟორობითიმართება კონკრეტულად ხორბლის იმპორტი საქართველოშიამისუკანდგანანპირები,ვისაცაქვთგავლენებიფინანსთასამინისტროშისაგამოძიებოუწყებებში“.

იმისათვის, რომ მსგავსი თაღლითური სქემის შესახებ უკეთესი წარმოდგენა შეგვექმნას და გარდა ერთი კონკრეტული ქეისისა, თემა განვაზოგადოთ,  „კომერსანტი“ დეტალების გასარკვევად  ბიზნესიურისტსაკაკიჩარგეიშვილსესაუბრა:

ზოგადადყველამსგავსიშემთხვევაინდივიდუალურიათუმცასქემაერთია:პირველრიგში,  ორგანიზებულიანარაორგანიზებულიჯგუფისმიერ (ესშეიძლებაიყოსრამდენიმეკერძოკომპანიამზადდებაფიქტიურიოპერაცია,ანუდოკუმენტალურადარისაღრიცხულიმაგრამრეალურადარარისგანხორიციელებულიშესაბამისადგამოდისრომარანაირიდანახარჯებიარყოფილათაღლითობისჩამდენიპირებიადეკლარილებენაქტივებსრომელიცგროვდებაბიუჯეტშიბოლოსკომპანიაწერსგანცხადებასდაესაქტივიგამოაქვსბიუჯეტიდანაღსანიშნავიარომრადგანოპერაციარეალურადარგანხორციელებულადღგ (დამატებითიღირებულებისგადასახადიარავისგადაუხდიადაერთმაკომპანიამმთლიანითანხათავისანგარიშზედაისვა“.

ამ ერთი კომპანიის გარდა, რომელმაც მთლიანი თანხა მიითვისა, მანამადე თაღლითური სქემით შექმილი სხვა კომპანიები საპნის ბუშტივით სკდებიან ან იკარგებიან. პროცესებში საგამოძიებო სამსახური  მხოლოდ იმ შემთხვევაში ერთვება  თუ კონკრეტულ კომპანიებში საგადასახადო შემოწმებები ჩატარდა და მიეცათ შესაბამისი კვალიფიკაცია. 

იმისგათვალისწინებითრომბიუჯეტისშევსებისძალიანდიდინაწილისწორედდამატებითიღირებულებისგადასახადზემოდის,  ესუკანასკნელიელექტორნულადგამჭირვალეათუმცაოპერაციისმიღმაშესრულდათუარაკონკრეტულისამუშაოელექტრონულადვერგამოჩნდებაამიტომაციქმნებაზოგადადმსგავსიპრობლემები“,— განმარტავს ჩარგეიშვილი. 

რამდენადშესაძლებელიაფიქტიურმაკომპანიებმახელისუფლებაშიარსებულიგარკვეულიპირებისლობირებისგარეშედამოუკიდებლადმსგავსიმაღალირისკისშემცველიოპერაციებიგანახორციელონ – ამ კითხვაზე აკაკი ჩარგეიშვილს პასუხის გაცემა უჭირს, თუმცა ყურადღებას რამდენიმე მნიშვნელოვან ფაქტზე ამახვილებს, მათ შორის ხელისუფლების პასუხისმგებლობა უმთავრესია.

ზოგადადესიმდენადრთულითემაარომთუსახელმწფოსაგადასახადოპოლიტიკასთანმონეტარულპოლიტიკასთანდაკიდევბევრრამესთანკავშირშიარარისპრობლემავერმოგვარდებარეალურადდღგსთანდაკავშირებულიყალბიაქტივებისახელმწიფოსეკონომიკურიუსაფრთხოებისდოკუმენტისნაწილიარაცჩვენარგაგვაჩნიადოკუმენტალურიპოლიტიკარომარსებობდესყველაფერიაღირიცხებოდადაუფრომარტივიგახდებოდასქემისგაშიფვრაცრაცშეეხებახელისუფლებასმისივალდებულებააშექმნასპრევენციისშესაბამისიდოკუმენტები.

აღსანიშნავიარომიდეაშისაქართველოშიმოქმედებსანტიკორუფციულისაბჭო,რომლისმუშაობითაცდღესარავინინტერესდება.  ვინარისამსაბჭოსწევრი,  რამდენადმოქნილადმუშაობსრატიპისდოკუმენტებიანმიგნებებიაქვსრომშემდგომმისიდასკვნებიგახდესშესაბამისიუწყებისთვისპრევენციულიდოკუმენტისმიღებისსაშუალება… ბუნებრივიათაღლითურისქემისგაშიფრვა,ქვეყანაშიმსგავსიშემთხვევებისშემცირებაშეუძლებელიასანამარიქნებაშესაბამისინება“.

სალომე ლემონჯავა

https://commersant.ge

კომენტარები

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *

Seo wordpress plugin by www.seowizard.org.