ბოლო ორი წლის განმავლობაში საქართველოს მმართველობითი კურსი — განსაკუთრებით სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების, სამოქალაქო საზოგადოებისა და არასამთავრობო სექტორის მიმართ გატარებული პოლიტიკის კუთხით — თითქმის ყველა მთავარი საერთაშორისო ორგანიზაციისა და პარტნიორის მხრიდან უარყოფითი შეფასების საგანი გახდა.
ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციები
Human Rights Watch-ის ბოლო ორი წლიური ანგარიში (2025 და 2026 წლების World Report) აღწერს საქართველოში ადამიანის უფლებების თანმიმდევრულ გაუარესებას. ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ ხელისუფლებამ მიიღო არაერთი შემზღუდველი კანონი — მათ შორის „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის” კანონი — რომელიც სამოქალაქო საზოგადოებასა და დამოუკიდებელ მედიას მიზნად ისახავს. ანგარიშებში ასევე ფიქსირდება მშვიდობიანი პროტესტის მონაწილეთა წინააღმდეგ პოლიციის ძალადობა, ათობით ორგანიზაციის საბანკო ანგარიშების გაყინვა „საბოტაჟის” ბრალდებით, და გენდერული თანასწორობის მარეგულირებელი ნორმებისა და შესაბამისი საპარლამენტო საბჭოს გაუქმება.
ევროკავშირის პოზიცია
ევროპარლამენტმა ბოლო ორ წელიწადში მიიღო რამდენიმე რეზოლუცია, რომლებშიც ის საქართველოს პოლიტიკურ კრიზისს „დემოკრატიული უკუსვლის” ტერმინით აღწერს. პარლამენტმა ოფიციალურად განაცხადა, რომ არ ცნობს 2024 წლის 26 ოქტომბრის არჩევნების შედეგად ჩამოყალიბებულ პარლამენტსა და მთავრობის ლეგიტიმურობას, მოითხოვა ახალი, საერთაშორისო დაკვირვების ქვეშ ჩატარებული არჩევნები და სანქციების დაწესება ძალაუფლების მფლობელ პირებზე. ევროკავშირმა პარალელურად შეაჩერა უვიზო რეჟიმი დიპლომატიური და სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელთათვის, ხოლო ქვეყნის ევროინტეგრაციის პროცესი ფაქტობრივად გაყინულად რჩება.
ევროსაბჭო (PACE)
ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეამ 2025 წლის იანვარში პირობითად დაამტკიცა ქართული დელეგაციის უფლებამოსილება, თუმცა შეუზღუდა რიგი უფლებები და 2025 წლის აპრილამდე ვადა დაუწესა კონკრეტული პირობების შესრულებაზე (ახალი არჩევნები, პოლიტპატიმრების გათავისუფლება). „ქართული ოცნების” დელეგაციამ იმავე დღეს დატოვა ასამბლეის მუშაობაში მონაწილეობა. 2026 წლის ივნისში PACE-მ მიიღო ახალი, კრიტიკული რეზოლუცია საქართველოში დემოკრატიული ინსტიტუტების ფუნქციონირებაზე, ხოლო საქართველოს პარლამენტმა 2026 წლის სესიისთვის აკრედიტაცია საერთოდ არ გადასცა.
ეუთოს (OSCE) ანგარიში
ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ბიურომ (ODIHR) ბოლო პერიოდში გამოაქვეყნა მკაცრი შეფასების დოკუმენტი, რომელიც საუბრობს სასამართლო დამოუკიდებლობის დეფიციტზე, პროცესის გამჭვირვალობის ნაკლებობასა და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა პროცედურების პრობლემურობაზე — კერძოდ, დაკავებების საფუძვლად პოლიციის დაუდასტურებელი ჩვენებების გამოყენებაზე.
ორგანიზაცია ასევე მოუწოდებდა ხელისუფლებას, პატივი ეცა სპონტანური შეკრებებისა და პროტესტის უფლებისთვის და შეეწყვიტა ჟურნალისტთა დევნა. 2025 წლის ადგილობრივი არჩევნებისთვის ODIHR-ს საერთოდ არ მიეცა შესაძლებლობა სრულფასოვანი სადამკვირვებლო მისიის გასაგზავნად — მოწვევა გვიან, არასაკმარისი დროით გაიცა.
აშშ-ს გამოხმაურება
შეერთებულმა შტატებმა 2024 წლის შემდეგ არაერთხელ დააწესა სანქციები საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლებზე — მათ შორის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მაღალჩინოსნებზე და პროდემოკრატიული პროტესტის მონაწილეთა წინააღმდეგ ძალადობაში ჩართულ პირებზე — გლობალური მაგნიცკის აქტის ფარგლებში, ასევე ვიზის შეზღუდვები 60-ზე მეტ პირზე. 2025 წელს აშშ-ს კონგრესმა მიიღო ე.წ. „მეგობარი აქტი” (MEGOBARI Act), რომელიც ითვალისწინებს სანქციების დაწესებას საქართველოს დემოკრატიისა და სტაბილურობისთვის საფრთხის შემქმნელ პირებზე.
P.S. ხუთივე წყარო — HRW-ის ანგარიშები, ევროპარლამენტის რეზოლუციები, ევროსაბჭოს PACE-ის გადაწყვეტილებები, ეუთოს ODIHR-ის ანგარიში და აშშ-ს სანქციური პოლიტიკა — ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად აღწერენ მსგავს სურათს: სამოქალაქო თავისუფლებების შევიწროებას, სამოქალაქო სექტორზე ზეწოლას, არჩევნების ლეგიტიმურობის საკითხს და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის პროცესის შეფერხებას. ეს ერთგვაროვნება — მიუხედავად წყაროთა განსხვავებული მანდატისა და პოლიტიკური კონტექსტისა — თავისთავად საყურადღებო ფაქტორია ანალიზისთვის.
იხ. წყაროები:
Human Rights Watch
- World Report 2026 (საქართველოს თავი): https://www.hrw.org/world-report/2026/country-chapters/georgia
- World Report 2025 (საქართველოს თავი): https://www.hrw.org/world-report/2025/country-chapters/georgia
- განცხადება სამოქალაქო საზოგადოებაზე ზეწოლის შესახებ (2025): https://www.hrw.org/news/2025/09/10/statement-eu-and-its-member-states-should-take-urgent-coordinated-measures-to
ევროპარლამენტი
- რეზოლუცია საქართველოზე, 2025 წლის 9 ივლისი: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A52025IP0158
- ერთობლივი რეზოლუციის პროექტი პოლიტიკური მდგომარეობის გაუარესებაზე: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/RC-10-2025-0106_EN.html
- ევროპარლამენტი-საქართველოს ურთიერთობების მიმოხილვა: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/ATAG/2025/772849/EPRS_ATA(2025)772849_EN.pdf
ევროსაბჭო (PACE)
- განცხადება ქართული დელეგაციის PACE-დან გასვლის შესახებ: https://www.coe.int/en/web/portal/-/assembly-president-regrets-georgian-delegation-s-decision-to-withdraw-from-pace
- 2026 წლის სესიაზე აკრედიტაციის გადაუცემლობის შესახებ: https://pace.coe.int/en/aplist/countries/16/Georgia
ეუთო (OSCE/ODIHR)
- ODIHR-ის განცხადება სამოქალაქო საზოგადოებასა და შეკრების თავისუფლებაზე (2025): https://odihr.osce.org/odihr/598675
- ანალიზი OSCE-ის ბოლო ანგარიშზე: https://oc-media.org/osce-issues-damning-report-on-georgias-democratic-backsliding/
აშშ
- სახელმწიფო დეპარტამენტის ანგარიში დემოკრატიაზე საქართველოში: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2025/08/Report-Georgia-Democracy-006136-Accessible-7.18.2025.pdf
- სახაზინო დეპარტამენტის სანქციები (2024): https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy2580
- MEGOBARI Act-ის შესახებ: https://www.occrp.org/en/news/us-lawmakers-pass-megobari-act-targeting-threats-to-georgias-democracy
